Klasztor Lubiąż z widokiem na Odrę, lasy łęgowe i kościół św. Walentego

Pętla Odrzańska – Przez Dolinę Jezierzycy

Proponujemy zjechać ze szlaku Odry żeby zmierzyć się z trasami poprowadzonymi wydmami sandrowymi porośniętymi lasem w Parku Krajobrazowym Dolina Jezierzycy obejmującego mikroregion Obniżenie Wołowa z obowiązkowym przystankiem w Opactwie Cysterskim w Lubiążu.

Jednostajnie łagodne podjazdy i zjazdy urozmaicają, krótkie ale intensywne wzniesienia o różnorodnej nawierzchni, począwszy od piaszczystych i gruntowych dróg przez szutrowe i asfaltową ścieżką rowerową dawną linią kolejową Wołów – Malczyce. Ich przebieg ukazuje nam niezwykły klimat obszaru slow- łęg umożliwiając  zapoznanie się z dziedzictwem kulturowym epoki żelaza w Tarchalicach oraz spotkanie z twórczością lokalnych wytwórców, którzy z dużym zaangażowaniem kultywują rodzinne tradycje lub poświęcają się niezwykłym pasjom – podziwiając ich twórczość w galerii na terenie opactwa. O jego niezwykłości stanowią również pałace, karczmy, śródleśne stawy rybne, zabytki architektury sakralnej i użytkowej, poldery zalewowe i starorzecza, w tym rezerwaty przyrodnicze „Odrzysko” i “Uroczysko Wrzosy”

Dwie Pętle w Dolinie Jezierzycy

MAPA Pętli Lubiąż-Krzydlina Mała-Dębno-Tarchalice

Mapa Pętli Uroczysko Wrzosy w PK Dolina Jezierzycy

Przystanek 1 – 311 km Klasztor Lubiąż

Przed nami na pagórku prawego brzegu Odry największy kompleks klasztorny na Śląsku – dawne opactwo cysterskie w Lubiążu, założone w 1175 roku. Budowla iście monumentalna, z imponującą fasadą długości 223 metrów, z której strzelają w niebo dwie wieże wysokości 68 metrów każda. To trzeba koniecznie zobaczyć! Nie można stąd odjechać bez obejrzenia Sali Książęcej. I zdjęć krajobrazu, w którym architektura wtopiła się po mistrzowsku w dolinę rzeki. Przyklasztorny park i zabudowania skrywają Przystanek Łęgi – sklepik z produktami lokalnymi  to znowu pomnikowe drzewa: platany, lipy, kasztanowce, sosny wejmutki, a także sędziwy cis. Na prawym, wysokim i urwistym brzegu doliny Odry (312 km) wznosi się kościół św. Walentego w Lubiążu. Dostać się tam najlepiej szosą z klasztoru (2 km). Po drodze, na skrzyżowaniu dróg, mijamy barokową kaplicę św. Jana Nepomucena (1729 rok). Skarpa, na której położona jest ta świątynia (ul. nadodrzańska), porośnięta jest lasem. Znajdziemy tu (Winne Wzgórze) ponad czterysta okazów kwitnących i owocujących bluszczy oplatających stare dęby – tak duże skupisko tej liany można zobaczyć w Polsce jeszcze tylko na wyspie Wolin.

Źródło „Łęgi Odrzańskie. Dziedzictwo przyrodnicze Doliny rzeki Odry”; G. Bobrowicz, K. Konieczny; Fundacja EduSilesia, Lubiąż 2018

Przystanek 2 – 315 km “Rezerwat Odrzyska”

Ścieżka jest zamkniętą pętlą wokół rezerwatu przyrody „Odrzyska” będącego jedną z  form ochrony przyrody , zaczyna się i kończy przy miejscu parkingowym. Aby dojechać do początku ścieżki trzeba przebyć rowerowym Szlakiem Odry, na północnym skraju Lubiąża, z drogi do Glinian należy skręcić w lewo na utwardzaną drogę polną, która zaprowadzi nas do miejsca parkingowego przy rezerwacie. Ścieżka wiedzie początkowo wysoką skarpą będącą krawędzią Wysoczyzny Rościsławickiej.

Na prawym brzegu Odry, leży starorzecze o kształcie rogala – rezerwat przyrody Odrzysko o powierzchni 5,15 ha. Już w latach 30-tych XX w. obszar ten był pomnikiem przyrody chroniącym stanowisko kotewki orzecha wodnego. Obecnie obok kotewki występuje tu także salwinia pływająca. Chociaż jest to jedyny rezerwat nad środkową Odrą chroniący starorzecze, nie jest to obecnie miejsce najliczniejszego występowania obu gatunków. Uroku temu miejscu dodaje malownicza, kilkunastometrowa stroma skarpa okalająca starorzecze od wschodu, porośnięta dębami, lipami i czereśniami.

Rezerwat Odrzyska na Szlaku Odry

Ścieżka przyrodnicza w Rezerwacie Odrzyska

Przystanek 2 – 326 km “Żelazna Wieś”

Jadąc dalej Szlakiem Odry asfaltową szosą dojeżdżamy do Domaszkowa, w którym kilkadziesiąt metrów przed Pasieką Zuzia zjeżdżamy drogą szutrową w pobliskie lasy by dotrzeć na prawym brzegu Odry do leżących Tarchalic. Od wschodu otacza wioskę starorzecze, pokryte pływającymi dywanami kotewki, salwinii i lilii wodnych. W jego czystej wodzie żyje słodkowodna gąbka – nadecznik. Żeby ją zobaczyć, wystarczy wyciągnąć z dna starorzecza opadłą gałąź obrośniętą zieloną gąbczastą masą o charakterystycznej „głębokiej” woni. Na wysokim brzegu starorzecza odkryto ślady po dużym przedhistorycznym zespole dymarek, które można oglądać jeszcze dziś. Są to wystające z ziemi sprasowane słupy żużla. Warto też wspomnieć, że właśnie tu powstał, z inicjatywy i przy dużym zaangażowaniu WWF Polska i Lasów Państwowych, polder Domaszków – Tarchalice – pierwszy w Polsce przypadek odsunięcia obwałowań od rzeki. Celem tego przedsięwzięcia była poprawa bezpieczeństwa gminy Wołów dzięki likwidacji nadmiernego zwężenia rzeki wałami oraz odtworzenie ok. 600 ha terenów zalewowych i związanych z nimi lasów łęgowych odpornych na zalewy.

Źródło „Łęgi Odrzańskie. Dziedzictwo przyrodnicze Doliny rzeki Odry”; G. Bobrowicz, K. Konieczny; Fundacja EduSilesia, Lubiąż 2018

Przystanek 3 – Dębniańskie Mokradła

Udajemy się wąską i malowniczą szosą do Dębna znajdującego się na obszarze Natura 2000. Znaczną część terenu stanowią siedliska wilgotne o zbliżonym do naturalnego lub naturalnym charakterze, są to okresowo zalewane olsy, łęgi, bagna śródleśne, podmokłe łąki, starorzecza i stawy. W okolicy wsi , Dębno oraz Krzydlina Mała znajdują się stawy hodowlane – wokół, których w domkach możemy znaleźć nocleg. Stawy są ważnym miejscem lęgowym dla ptaków wodno-błotnych. Ze względu na występowanie dobrze zachowanych, cennych  wilgotnych lasów i łąk, jest to obszar ważny dla zachowania różnorodności biologicznej związanej z mozaiką siedlisk leśnych i łąkowych. W Dębnie rozwija się agroturystyka a co za tym idzie produkty lokalne, w tym smaczne sery owcze i kozie.

Przystanek 4 – Krzydlina Mała

Miejscowość częściowo znajduje się w obrębie Parku Krajobrazowego Jezierzyca. W jej południowej części (poza granicami Parku) znajduje się obszerny kompleks sakralny – dawny klasztor Sióstr de Notre Dame, cmentarz wraz z kaplicą cmentarną (która niegdyś stanowiła wieżę dawnego kościoła), kościół pw. św. Michała Archanioła oraz zespół klasztoru Misjonarzy Klaretynów (dom formacyjny, nowicjat, dom rekolekcyjny).  Wspomniany tu dawny kościół pochodził z XIV wieku, a wzmiankowany był już w roku 1293. Obecny kościół parafialny to neogotycka budowla powstała w latach 1899 – 1900. Na uwagę zasługuje miejsce biwakowe przygotowane przez mieszkańców w tym ochotników z OSP, które u zbocza wzgórza na którym stoi kościół kusi żeby odpocząć i nabrać sił do dalszej jazdy  rowerem

Przystanek 5 – Pałac Mojęcice

Zanim wrócimy na ścieżką dawną linią kolejową do Lubiąża warto wybrać się a może i nawet zaplanować wizytę z noclegiem

PIT Stop Mojęcice

w Pałacu Mojęcice otoczonym parkiem do którego należą poważne włościa i hodowle bydła. Tym bardziej wizyta powinna być udana gdyż miejscowa kuchnia serwuje tu sery z własnego mleka.  Stąd już  rowerem i wspomnianą  ścieżką po wysoczyźnie dotrzemy po 11 km do Lubiąża, mijając po drodze Zagórzyckie Łąki – projektowany rezerwat  !

Rezerwat (60 ha) florystyczno-faunistyczny. Obejmuje kompleks
łąk leżący na południowy wschód od Zagórzyc. W jego centralnej części leży duża wyspa leśna. Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie łąk trzęślicowych z bogatą rzadką lepidopterofauną. Najcenniejsze są tutejsze łąki zmiennowilgotne Molinion caeruleae i łąki wilgotne Calthion. Miejsca wyżej położone zajmują łąki świeże raj-
grasowe Arrhenatteretum medioeuropaeum, natomiast obniżeniach spotykamy szuwary wielkoturzycowe Magnocaricion.

Osobliwości florystyczne: goryczka wąskolistna, konitrut błotny, kosaciec sy-
beryjski, listera jajowata, nasięźrzał pospolity, podkolan biały, róża francuska, selernica żyłkowana, storczyk szerokolistny, storczyk Fucha, tarczyca oszczepowata, turzyca pchla.

Osobliwości faunistyczne: przeplatka aurinia, modraszek nausitous, modraszek telejus, ogończyk śliwowiec, paź królowej, mieniak strużnik, przeplatka cinksia.

Źródło „Łęgi Odrzańskie. Dziedzictwo przyrodnicze Doliny rzeki Odry”; G. Bobrowicz, K. Konieczny; Fundacja EduSilesia, Lubiąż 2018