Śladami słowiańskich plemion

W miejscach, gdzie kiedyś znajdowały się osady plemienne nad brzegami Odry, archeolodzy do dziś znajdują ślady w postaci ozdób, metali, klamer czy monet, świadczące o prowadzonej wymianie i kontaktach handlowych. Odra przed tysiącami lat płynęła w bardzo szerokiej dolinie. Tworzyła przez to liczne zakola wśród lasów łęgowych i bagien. Nurt rzeki często meandrował i zmieniał bieg na całej szerokości doliny. Naturalna szerokość doliny Odry wynosi kilka kilometrów.

Tablica na terenie biwaku w Konarach

Na krajobraz kulturowy Doliny Odry miał wpływ historyczny rozwój obszarów nadodrzańskich. Około połowy pierwszego tysiąclecia n.e. stały się one terenami osadnictwa słowiańskiego. Cechą charakterystyczną dla tego czasu są tereny zasiedlone, i z reguły wyposażone w grody obronne, dające się zakwalifikować i przyporządkować do plemion lub grup plemiennych, które występowały i osiedliły się po obu stronach Odry. Dorzecze było zasiedlane przez zwaśnione plemiona, które w początkowej fazie walczyły między sobą o terytorium i wpływy z wymiany handlowej, a w następstwie ewolucji historycznej urosły do rangi walczących między sobą i konkurujących państw. W latach 900 – 1100, w czasach Mieszka I i tworzenia się państwa polskiego, funkcję osadniczą regionu nadodrzańskiego tworzyły plemiona: Opolanie, Łużyczanie, Ślężanie, Dziadoszanie,

Ściślej ujmując Odra (która w tym czasie płynęła wieloma odnogami) oraz jej liczne dopływy, posiadało dogodne warunki dla rybołówstwa, które stanowiło jeden ze sposobów zdobywania żywności przez ludzi zamieszkujących na tym obszarze. Dowodem tego są szczątki ryb, jak również narzędzia do ich połowu, zalegające w wysypiskach niektórych obiektów archeologicznych.

Gród słowiański pod Przedmościem z lotu ptaka, widać obwałowania ziemne grodu

Zarys Grodu Słowiańskiego w Przedmościu

Podczas nadodrzańskich wykopalisk ustalono, że w materiale najczęściej wystąpiły szczątki leszcza (Abramis brama „L”), którego osobniki posiadały około 50 cm długości i wagę około 2 kg. W mniejszej ilości wystąpiły szczątki szczupaka (Esox lucis „L”) o długości około 50 cm, karpia (Blicca bjoercna „L”), ponad 20 cm długości, płoci (Rutilus rutilus „L”) o długości do 20 cm, uklei (Albumus albumus „L”) i pstrąga potokowego (Salmo sp.). Z przytoczonych wyżej materiałów ichtiologicznych wynika, że brak było takich pospolitych ryb słodkowodnych, jak okoń i sandacz, być może ze względu na to że rozlana rzeka sprzyjała rozrodowi szczupaka, który zdobywał przewagę nad innymi drapieżnymi gatunkami.

Ślężanie nad Odrą

Najciekawszy i najlepiej zachowany a zarazem najldalej wysunięty gród znajduje się pod Kretowicami w gminie Wołów.

Tablica z opisem grodziska

Tablica z opisem grodziska

Dziadoszanie nad Odrą

Dziadoszanie- Jedno z głównych plemion Dolnego Śląska lokalizowane w jego północno-zachodniej części, w widłach Bobru i Odry wraz z szeroko pojętą okolicą Głogowa. Pierwsze wzmianki na temat tego plemienia znajdujemy w zapisce karolińskiej autorstwa tak zwanego Geografa Bawarskiego, datowaną na połowę IX w. z której dowiadujemy się ,że Dziadoszanie mieli posiadać 20 ośrodków grodowych. Kolejne wzmianki o plemieniu znajdujemy w dokumencie Ottona I z 971 r. dla biskupstwa miśnieńskiego, w kronice Thietmara z początku XI w.(spotkanie w roku 1000 Bolesława Chrobrego z cesarzem Ottonem III na granicy okręgu plemienia Dziadoszan wIlva, obecnej Iławie-dzielnica Szprotawy, oraz bitwa w kraju Dziadoszan , na wschód od Szprotawy w roku 1015) a także w dokumencie dla biskupstwa praskiego z 1086 r.

Największy gród plemienny Dziadoszan, znajdował się w pobliżu Przedmościa, gdzie odkryto ślady grodziska z półtorahektarowym podgrodziem, dlatego też można domniemać, iż był to centralny grodowej owej społeczności.

Dziś, jedynym śladem po Dziadoszycach, są znaleziska archeologów ,stare kroniki, oraz niknące wały grodzisk, które tylko dla nielicznych są czymś więcej, niż nic nieznaczącym wzgórkiem lub nierównością terenu.

Podstawa grodziska Dziadoszan

Do tych nielicznych zaliczyć możemy działające na terenie gminy Pęcław Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej „Dziadoszanie”, Drużynę Wojów Słowiańskich z ziemi Dziadoszan „SWAR”, oraz Stowarzyszenie „Zagroda Dziadoszan” z rejonu Gostyń-Dalków.