Za nami kolejna „Wyprawa w Łęgi”. Tym razem uczestnicy wyruszyli rowerami ze Ścinawy w kierunku Prochowic, poznając po drodze miejsca, które pokazują, jak wiele przyrodniczych i kulturowych ciekawostek można odkryć na stosunkowo krótkiej trasie.

Trasa ze Ścinawy do Prochowic liczy około 16 km w jedną stronę i w znacznej części prowadzi wygodną drogą rowerową BlueVelo, wytyczoną po dawnym torowisku kolejowym. Wyprawę rozpoczęliśmy przy Odrzańskim Centrum Produktu i Usług Lokalnych w Ścinawie, skąd ruszyliśmy w kierunku Sitna, Wielowsi i dalej Prochowic.

Nie był to jednak zwykły rajd rowerowy. Naszym przewodnikiem po przyrodzie był Andrzej Ruszlewicz – przyrodnik i znawca Krainy Łęgów Odrzańskich, który pokazał uczestnikom, że warto czasem zwolnić, zatrzymać rower i uważniej przyjrzeć się temu, co znajduje się wokół szlaku.

Rowerem przez różne krajobrazy

Pierwsza część trasy prowadzi przez otwarty krajobraz pól, zadrzewień śródpolnych oraz charakterystycznych pasów drzew i krzewów, które zachowały się wzdłuż dawnej linii kolejowej. Po przekroczeniu granicy gmin Ścinawa i Prochowice krajobraz stopniowo się zmienia, a trasa wchodzi w większy kompleks leśny. To właśnie ten fragment należy do najciekawszych przyrodniczo części wyprawy.

Wzdłuż szlaku możemy zobaczyć m.in. śliwę tarninę, trzmielinę zwyczajną, bez czarny, dereń świdwę, olszę czarną, jesion wyniosły czy chmiel zwyczajny. Szczególnie cenne są zachowane fragmenty lasów łęgowych związanych z dolinami niewielkich cieków. Są to jedne z najbogatszych gatunkowo, a jednocześnie coraz rzadszych zbiorowisk roślinnych doliny Odry.

Sitno – Zimnica, jej dopływy i ślady dawnego młyna

Jednym z pierwszych miejsc, przy których warto zatrzymać się na dłużej, jest Sitno i przepływająca w jego sąsiedztwie Zimnica – lewobrzeżny dopływ Odry.

W okolicy Sitna do Zimnicy wpływają dwa mniejsze cieki: Ręszówka oraz Niemstowska Młynówka. Ta ostatnia związana jest z historią funkcjonującego tu dawniej młyna wodnego, który później otrzymał napęd elektryczny. Do dzisiaj pozostały jego zabudowania.

To także dobre miejsce, aby rozmawiać o znaczeniu małych rzek i cieków dla krajobrazu oraz retencji wody. Zimnica była niegdyś naturalnie meandrującym ciekiem, natomiast obecnie płynie w znacznie bardziej wyprostowanym korycie. Jak zwraca uwagę Andrzej Ruszlewicz, regulacja cieków wpływa nie tylko na ich krajobraz, ale również na ich zdolności retencyjne.

Parszowice – historia tuż przy trasie

Kolejnym przystankiem mogą być Parszowice, gdzie warto zwrócić uwagę na kościół filialny pw. Świętej Rodziny.

To gotycka świątynia wzniesiona w XV wieku, restaurowana w XVIII i XIX wieku oraz remontowana w 1959 r. Murowany i oskarpowany kościół zachował we wnętrzu cenne elementy historycznego wyposażenia, w tym fragmenty XV-wiecznej polichromii, nagrobek z 1515 r. oraz kamienną chrzcielnicę z początku XVI wieku.

Dzięki takim miejscom wyprawa pokazuje, że szlaki rowerowe Krainy Łęgów Odrzańskich mogą łączyć aktywność fizyczną z poznawaniem lokalnego dziedzictwa.

Wielowieś – dawna stacja i królestwo bobrów

Niezwykle ciekawym punktem jest Wielowieś i budynek dawnej stacji kolejowej – pamiątka po czasach, kiedy trasą dzisiejszej drogi rowerowej kursowały pociągi.

W pobliżu dawnej stacji przepływa niewielka Ślepica, której zabagniona dolina tworzy wyjątkowo malowniczy krajobraz z łęgami olsowymi, szuwarami i wysokimi turzycami.

To właśnie tutaj zadomowiły się bobry europejskie. Możemy zobaczyć czynne żeremie i tamy, a jednocześnie na własne oczy przekonać się, jaki wpływ działalność bobrów ma na naturalną retencję wody. Jak wskazuje Andrzej Ruszlewicz, jest to szczególne miejsce na trasie – nawet w okresie suszy można tu obserwować wodę oraz związane z nią rośliny i zwierzęta wodno-błotne.

Mierzowice i Irysowy Zagon – przyrodnicze skarby na granicy gmin

Dalej trasa prowadzi w sąsiedztwie użytku ekologicznego „Korytarz Ekologiczny Mierzowice”, położonego na terenie gminy Prochowice przy granicy z gminą Ścinawa.

Obszar o powierzchni ponad 155 ha chroni m.in. cenne zbiorowiska leśne – grądy i łęgi olsowe. Występują tu chronione gatunki roślin i zwierząt, m.in. storczyki, pierwiosnek wyniosły, żuraw, bóbr europejski oraz rzadkie gatunki motyli.

W sąsiedztwie znajduje się również specjalny obszar ochrony siedlisk Natura 2000 „Irysowy Zagon koło Gromadzynia” PLH020051, obejmujący cenne łąki zmiennowilgotne. Choć samych łąk nie zobaczymy bezpośrednio ze ścieżki – znajdują się na zachód od trasy – ich obecność pokazuje, przez jak wartościowy przyrodniczo teren przebiega nasza wyprawa.

Meta wyprawy – Prochowice i zamek

Po około 16 kilometrach docieramy do Prochowic, gdzie podczas naszej wyprawy przyrodniczą część rajdu połączyliśmy z poznawaniem dziedzictwa kulturowego i zwiedzaniem Zamku w Prochowicach. Warto tu się zatrzymać na dłużej, wokół jest zabytkowy Park z piękną polaną na biwak.

Połączenie wygodnej trasy rowerowej, przyrody, niewielkich miejscowości, zabytków i lokalnych historii pokazuje potencjał tej części Krainy Łęgów Odrzańskich do rozwoju turystyki aktywnej.

„Wyprawy w Łęgi” mają właśnie taki cel – nie tylko przejechać trasę, ale przede wszystkim poznać ją i zrozumieć. Zobaczyć miejsca, które podczas szybkiego przejazdu łatwo ominąć, poznać znaczenie niewielkich rzek, mokradeł, lasów łęgowych i działalności bobrów, a jednocześnie odkrywać historię miejscowości leżących na szlaku.

Pobierz przyrodniczy przewodnik po trasie

Dla wszystkich, którzy chcieliby przejechać trasę Ścinawa – Prochowice samodzielnie i wiedzieć, na co zwrócić uwagę po drodze, przygotowaliśmy szczegółowy opis przyrody na szlaku autorstwa Andrzeja Ruszlewicza.

Materiał przedstawia najciekawsze siedliska, rośliny i zwierzęta występujące wzdłuż trasy oraz miejsca, w których szczególnie warto zatrzymać się i dłużej przyjrzeć przyrodzie. Zawiera również mapy i fotografie pomagające rozpoznawać mijane miejsca i gatunki.

📥 Pełny opis przyrody na trasie „Rajd rowerowy szlakiem przyrody i lokalnych smaków Ścinawa – Prochowice” można pobrać w załączeniu poniżej.

Autor tekstu i zdjęć w materiale przyrodniczym: Andrzej Ruszlewicz.

Projekt „Wyprawy w Łęgi” jest elementem działań rozwijających turystykę aktywną w Krainie Łęgów Odrzańskich oraz produkt turystyczny „Odra – Rzeka Aktywności”.

Autor tekstu i zdjęć Andrzej Ruszlewicz©
arwroclaw@interia.pl

Zadanie pn Wyprawy w Łęgi – dofinansowane w ramach #mojedolnoślaskie z budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego